Elandakı nömrənin kodu alıcıya nə deyir: maşının regionu və nömrə ilə yoxlama
Elanın şəklində və ya başlığında maşının nömrəsi görünürsə, onun ilk iki rəqəmi artıq bir məlumat verir: avtomobil harada qeydiyyata alınıb. Bu yazı alıcı üçün praktik bələdçidir — kodu necə açmalı, elanın şəhəri ilə uyğunsuzluq nəyi göstərir və nömrə ilə axtarışla birlikdə necə işlətməli.
Addım 1 — nömrəni elandan götür, kodu aç
Maşının nömrəsi üç yerdə qarşınıza çıxa bilər: şəkildə, başlıqda və elan səhifəsindəki «Qeydiyyat nişanı» sətrində — Avto bölməsinin elanlarında nömrə başlıqdan və ya şəkillərdən avtomatik tanınır (ehtiyat hissələri istisnadır). İlk iki rəqəmi «Nömrə kodları» səhifəsindəki qutuya yazın: cavab şəhər və ya rayonu, iqtisadi rayonu və eyni əraziyə aid digər seriyaları göstərir. Tam nömrəni yazsanız, oradan birbaşa həmin nömrə ilə elan axtarışına keçid də çıxır. Səhifənin özü, 79 kodun cədvəli və nişan növləri haqqında ayrıca yazmışıq.
Elan səhifəsindəki «Qeydiyyat nişanı» sətri isə nömrə səhifəsinə aparır — orada başlığın altında «01 seriyası — Abşeron» kimi region sətri və kodlar cədvəlinə keçid var. Yəni kodu əl ilə axtarmağa ehtiyac yoxdur: elan → nömrə → region.
Addım 2 — kodu elanın şəhəri ilə tutuşdur
Kod maşının harada qeydiyyata alındığını deyir, indi harada olduğunu yox. Ona görə kod ilə elanın şəhəri üç cür düzülə bilər:
- Bakı kodu, Bakı elanı (10, 77, 88, 90, 99) — ən adi hal, əlavə sual doğurmur.
- Bölgə kodu, Bakı elanı — ən çox rast gələn uyğunsuzluq: əvvəlki hesablamamızda bölgə seriyalı elanların təxminən beşdə biri Bakıdan verilmişdi. Səbəb çox vaxt sadədir: sahib paytaxta köçüb, maşın bölgədə alınıb Bakıda satılır və ya satıcı sahibin özü deyil. Soruşmağa dəyər: maşın neçə vaxtdır satıcınındır, texniki pasportdakı sahib elə odurmu, hansı rayonda uçotdadır.
- Bakı kodu, bölgə elanı — tərsi; eyni suallar işə yarayır.
Kodun özündə də ipucu var. 17, 18 və 25 kodları cədvəldə «yersiz» görünür — rayonların adı sonradan dəyişib (Şabran, Şirvan, Göygöl), kod yerində qalıb. 70 və 85 Naxçıvanın köhnə ümumi seriyalarıdır, yeni qeydiyyatda verilmir — belə nömrə köhnə qeydiyyatdan qalır. 88 isə Bakının ən yeni seriyasıdır. Kod maşının vəziyyəti, yürüşü və qəza tarixçəsi haqqında heç nə demir — bunun üçün VIN ilə yoxla və baxış lazımdır.
Addım 3 — nömrəni axtarışa yaz, tarixçəyə bax
Tam nömrəni axtarış xanasına istənilən yazılışla yazın — «77-AA-123», «77 aa 123», «77AA123» eyni nəticəni verir; yarımçıq yadda qalıbsa, «10-SR» kimi başlanğıc və ya «SR-685» kimi sonluq da işləyir. Nəticə səhifəsinin yuxarısında aydın cavab çıxır: «nömrəsi ilə tapıldı» və ya «elan tapılmadı» — ikinci halda «Satışa çıxanda xəbər ver» düyməsi ilə nömrəni izləməyə qoymaq olar. Axtarışın özü haqqında ayrıca yazı var.
Alıcı üçün ən faydalı yer nömrə səhifəsidir: orada həmin nömrə ilə bütün aktiv elanlar bir yerdədir, köhnə elanlar varsa, altında «daha N elan artıq aktiv deyil» qeydi görünür. Oktyabrın 6-na Prayk-ın aktiv elanlarında 19 mindən çox fərqli nömrə var və onlardan 1 500-dən çoxu eyni anda iki və daha çox elanda görünür. Bu, maşının iki ayrı satıcıda (məsələn, sahibdə və avtosalonda) fərqli qiymətlə durması deməkdir — qiymətləri tutuşdurun, maşının hazırda kimdə olduğunu soruşun. Nömrənin artıq aktiv olmayan elanları varsa, maşın əvvəl də satışa çıxarılıb: nə vaxt və hansı qiymətlə — satıcıya ilk sualınız elə bu olsun.
Aktiv elanlarda ən çox görünən kodlar
Aktiv elanlardakı nömrələrin açıq siyahısına görə (6 oktyabr) Bakı seriyaları birlikdə nömrələrin təxminən 78 %-ini tutur; sıra: 77, 99, 90, 10, 88. Bölgə kodları arasında ən çox görünənlər: 20 Gəncə, 50 Sumqayıt, 01 Abşeron, 44 Masallı, 42 Lənkəran, 57 Şəmkir, 27 Xaçmaz, 40 Quba, 75 Naxçıvan və 55 Şəki. Nadir kodlu maşın axtarırsınızsa, müqayisə üçün bütün avtomobillər bölməsinə baxın — bölgədə eyni model az olur.
Yoxlama zənciri belə qurulur: kod → region, nömrə axtarışı → eyni maşının digər elanları, VIN → maşının özü, «Nömrəni yoxla» → satıcının telefon nömrəsi haqqında Prayk-dakı ümumi siqnallar, alandan sonra isə qeydiyyat rüsumu kalkulyatoru. Prayk vasitəçidir, rəsmi qeydiyyat orqanı deyil — hüquqi əhəmiyyətli hallarda Dövlət Yol Polisinə müraciət edin.