Avtomobil gömrük rüsumu 2026: aksiz, ƏDV və nümunə hesablamalar
Xaricdən gətirilən minik avtomobilinə gömrükdə dörd əsas ödəniş düşür: mühərrik həcminə görə gömrük rüsumu, aksiz, 18 % ƏDV və 4 yaşdan böyük maşın üçün utilizasiya haqqı. Prayk-ın gömrük kalkulyatorunun 1 yanvar 2026 tariflərinə görə 8 000 $-a alınmış 1,6 litrlik, 8 yaşlı benzinli maşın üçün bu ödənişlərin cəmi təxminən 8 174 AZN-dir — alış qiymətinin 60 %-i. Aşağıda dərəcələr, altı nümunə hesablama və elektrik/hibrid güzəştləri var.
Qısa cavab: gömrük rüsumu hər sm³ üçün 0,40–1,20 $-dır (1 500 sm³-dək yeni 0,40 $, işlənmiş 0,70 $; 1 500 sm³-dən böyük yeni 0,70 $, işlənmiş 1,20 $). Aksiz 2 000 sm³-dək hər sm³ üçün 0,30 AZN-dir, 7 yaşdan böyük maşında benzin üçün 1,5, dizel üçün 2 dəfə artırılır. ƏDV 18 %-dir və gömrük dəyəri + rüsum + aksiz cəminə hesablanır. 3 ildən yeni elektromobil rüsum və ƏDV-dən, 3 ildən yeni və 2 500 sm³-dək hibrid isə ƏDV-dən azaddır. Bu, Prayk kalkulyatorunun təxmini hesabıdır; rəsmi məbləği Dövlət Gömrük Komitəsi müəyyən edir.
Gömrükdə hansı ödənişlər tutulur?
Prayk-ın gömrük kalkulyatoru hesabı beş hissəyə bölür. Dərəcələr kalkulyatorun kodunda 1 yanvar 2026 tarixinə görə sabitlənib:
| Ödəniş | Necə hesablanır |
|---|---|
| Gömrük rüsumu | Mühərrik həcminə görə, hər sm³ üçün: 1 500 sm³-dək — yeni 0,40 $, işlənmiş 0,70 $; 1 500 sm³-dən böyük — yeni 0,70 $, işlənmiş 1,20 $. Dollar 1,70 məzənnəsi ilə manata çevrilir. |
| Aksiz | 2 000 sm³-dək: 0,30 AZN/sm³; 2 001–3 000 sm³: 600 AZN + hər əlavə sm³ üçün 5 AZN; 3 001–4 000 sm³: 5 600 AZN + 13 AZN/sm³ (3 ildən köhnə maşında 15 AZN/sm³); 4 001–5 000 sm³: 18 600 AZN + 35 AZN/sm³ (3 ildən köhnədə 20 600 AZN + 40 AZN/sm³). 7 yaşdan böyük maşında məbləğ benzin üçün 1,5, dizel üçün 2 dəfə artırılır. |
| ƏDV | 18 % — gömrük dəyəri, rüsum və aksizin cəminə. |
| Utilizasiya haqqı | 4–7 yaşlı maşın üçün 400 AZN, 7 yaşdan böyük üçün 700 AZN; 4 yaşa qədər tutulmur. |
| Rəsmiləşdirmə | Əməliyyat haqları və s. — kalkulyatorda təxmini 325 AZN. |
Əsas nəticə: rüsum və aksiz maşının qiymətindən yox, mühərrik həcmindən asılıdır. Ona görə ucuz, amma böyük həcmli və ya köhnə maşında gömrük ödənişi alış qiymətinə nisbətən daha ağır olur.
1,6, 2,0 və 3,0 litrlik maşına nə qədər ödəniş düşür?
Aşağıdakı hesablamalar Prayk-ın gömrük kalkulyatorunun düsturu ilə 27 sentyabr 2026-da aparılıb (məzənnə 1,70, rəsmiləşdirmə 325 AZN). Yaş kalkulyatorda buraxılış ilindən hesablanır: 2026 − il. Bütün maşınlar işlənmiş sayılıb, məbləğlər manata yuvarlaqlaşdırılıb.
| Maşın | Alış qiyməti | Rüsum | Aksiz | ƏDV | Utilizasiya | Ödənişlərin cəmi | Yekun (alış + ödəniş) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1,6 l benzin, 2023 (3 yaş) | 12 000 $ = 20 400 AZN | 3 264 | 480 | 4 346 | — | 8 415 AZN (41 %) | 28 815 AZN |
| 1,6 l benzin, 2018 (8 yaş) | 8 000 $ = 13 600 AZN | 3 264 | 720 (×1,5) | 3 165 | 700 | 8 174 AZN (60 %) | 21 774 AZN |
| 2,0 l benzin, 2020 (6 yaş) | 15 000 $ = 25 500 AZN | 4 080 | 600 | 5 432 | 400 | 10 837 AZN (42 %) | 36 337 AZN |
| 2,0 l dizel, 2018 (8 yaş) | 15 000 $ = 25 500 AZN | 4 080 | 1 200 (×2) | 5 540 | 700 | 11 845 AZN (46 %) | 37 345 AZN |
| 3,0 l benzin, 2020 (6 yaş) | 25 000 $ = 42 500 AZN | 6 120 | 5 600 | 9 760 | 400 | 22 205 AZN (52 %) | 64 705 AZN |
| 3,0 l benzin, 2017 (9 yaş) | 25 000 $ = 42 500 AZN | 6 120 | 8 400 (×1,5) | 10 264 | 700 | 25 809 AZN (61 %) | 68 309 AZN |
Mötərizədəki faiz ödənişlərin alış qiymətinə nisbətidir. Cədvəldən üç qayda çıxır:
- Həcm qiymətdən vacibdir. 12 000 $-lıq və 8 000 $-lıq 1,6 litrlik maşınların rüsumu eynidir — 3 264 AZN. Ucuz maşında bu məbləğ qiymətin daha böyük hissəsidir.
- 7 yaş sərhədi bahadır. 2,0 litrlik dizeldə 8 yaşda aksiz 600 AZN-dən 1 200 AZN-ə qalxır, üstəlik utilizasiya 400 AZN-dən 700 AZN-ə çıxır. 3,0 litrlik benzinlidə 6 yaşdan 9 yaşa keçid ödənişləri 3 604 AZN artırır.
- 3 000 sm³-dən sonra aksiz sürətlə artır. 2,0 litrlik maşının aksizi 600 AZN, 3,0 litrliyinki isə 5 600 AZN-dir.
Yeni (istifadə olunmamış) maşında rüsum dərəcəsi aşağıdır. Məsələn, 20 000 $-lıq yeni 1,6 litrlik benzinli maşın üçün kalkulyator 1 904 AZN rüsum, 480 AZN aksiz və 6 549 AZN ƏDV — cəmi təxminən 9 258 AZN ödəniş göstərir.
Elektromobil və hibridə hansı güzəştlər var?
Kalkulyatorda iki güzəşt nəzərə alınır: 3 ildən yeni elektromobil gömrük rüsumu və ƏDV-dən, 3 ildən yeni və mühərrik həcmi 2 500 sm³-dək olan hibrid (plug-in hibrid də daxil) isə ƏDV-dən azaddır. Elektromobil aksiz də ödəmir. 3 ildən köhnə elektromobil üçün rüsum gömrük dəyərinin 15 %-i kimi hesablanır.
| Maşın (hamısı 20 000–25 000 $) | Rüsum | Aksiz | ƏDV | Ödənişlərin cəmi |
|---|---|---|---|---|
| 2,0 l hibrid, 2024, 20 000 $ | 4 080 | 600 | azad | 5 005 AZN |
| 2,0 l benzin, 2024, 20 000 $ | 4 080 | 600 | 6 962 | 11 967 AZN |
| Elektromobil, 2024, 25 000 $ | azad | azad | azad | 325 AZN (yalnız rəsmiləşdirmə) |
| Elektromobil, 2021 (5 yaş), 25 000 $ | 6 375 (15 %) | azad | 8 798 | 15 898 AZN (utilizasiya 400 daxil) |
Eyni il və həcmdə hibridlə benzinli maşın arasındakı fərq burada 6 962 AZN-dir — bu, ƏDV güzəştinin özüdür. Elektromobildə isə 3 yaş sərhədi həlledicidir: 2024 və 2021 buraxılışlı eyni qiymətli elektromobillərin gömrük ödənişi arasında 15 000 AZN-dən çox fərq yaranır. Güzəştlərin qüvvədə olma müddətini və şərtlərini gətirməzdən əvvəl rəsmi mənbədən yoxlayın.
Kalkulyator nəyi nəzərə almır?
- Dəqiq yaş. Prayk yaşı yalnız buraxılış ili ilə hesablayır. Rəsmi hesabda istehsal tarixi dəqiq götürülür, ona görə 3, 4 və 7 yaş sərhədinə yaxın maşında nəticə fərqlənə bilər.
- Daşınma və sığorta. Kalkulyator gömrük dəyəri kimi yazdığınız alış qiymətini götürür. Daşınma xərcinin gömrük dəyərinə necə daxil edildiyini DGK-da dəqiqləşdirin.
- Mənşə ölkəsi. Kalkulyatorun qeydinə görə CT-1 sertifikatı ilə idxal (məsələn, Rusiya, Gürcüstan, Qazaxıstan) rüsumdan azad ola bilər — bu hal hesaba daxil deyil.
- DYP-də qeydiyyat. Gömrükdən sonra maşın Dövlət Yol Polisində qeydiyyata alınır; bu rüsumu ayrıca qeydiyyat rüsumu kalkulyatorunda hesablayın.
Gətirmək, yoxsa yerli bazardan almaq?
Hesabı sona çatdırmaq üçün yekun məbləği Azərbaycandakı eyni maşının qiyməti ilə müqayisə edin:
- Gömrük kalkulyatorunda alış qiymətini, həcmi, ili və yanacağı yazın — nəticə ödənişlər daxil yekun manatla çıxır.
- Nəticənin altındakı keçidlə eyni il və həcmdə maşınlara baxın və ya Avtomobillər bölməsində modeli axtarın.
- Eyni maşının yerli bazar dəyərini «Maşınım neçəyə?» alətində yoxlayın.
- Yekuna daşınma, DYP qeydiyyatı və ilk texniki xidməti əlavə edin; gətirdikdən sonrakı illik xərci illik saxlama xərci bələdçisində görə bilərsiniz.
- Yerli bazardan alırsınızsa, almazdan əvvəl hansı arayışları yoxlamaq lazım olduğuna baxın.
Tez-tez verilən suallar
Avtomobilin gömrük rüsumu necə hesablanır?
Mühərrik həcminə görə: 1 500 sm³-dək yeni maşın üçün hər sm³-ə 0,40 $, işlənmiş üçün 0,70 $; 1 500 sm³-dən böyük yeni üçün 0,70 $, işlənmiş üçün 1,20 $. Məsələn, işlənmiş 2,0 litrlik maşında 2 000 × 1,20 $ = 2 400 $, yəni 1,70 məzənnəsi ilə 4 080 AZN.
7 yaşdan böyük maşın niyə baha başa gəlir?
Prayk kalkulyatorunun 2026 tariflərinə görə 7 yaşdan böyük maşının aksizi benzin üçün 1,5, dizel üçün 2 dəfə artırılır, utilizasiya haqqı da 400 AZN-dən 700 AZN-ə qalxır. 2,0 litrlik dizeldə aksiz 600 AZN-dən 1 200 AZN-ə çıxır.
Hibrid maşına ƏDV güzəşti varmı?
Kalkulyatora görə 3 ildən yeni və mühərrik həcmi 2 500 sm³-dək olan hibrid ƏDV-dən azaddır, rüsum və aksiz isə ödənilir. 20 000 $-lıq 2024 buraxılışlı 2,0 litrlik hibriddə bu, benzinli analoqa nisbətən 6 962 AZN qənaət deməkdir.
Elektromobil gətirəndə nə ödənilir?
3 ildən yeni elektromobil rüsum, aksiz və ƏDV ödəmir; kalkulyator yalnız təxmini 325 AZN rəsmiləşdirmə göstərir. 3 ildən köhnə elektromobil üçün rüsum gömrük dəyərinin 15 %-i, üstəlik 18 % ƏDV və yaşa görə utilizasiya haqqı hesablanır.
Bu hesab rəsmidirmi?
Xeyr. Bu, Prayk kalkulyatorunun təxmini hesabıdır və ümumi məlumat xarakteri daşıyır. Rəsmi məbləği Dövlət Gömrük Komitəsi müəyyən edir; DGK-nın öz onlayn kalkulyatoru e.customs.gov.az saytındadır.
Mənbə və metodologiya
Hesablamalar 27 sentyabr 2026-da Prayk-ın gömrük kalkulyatorunun düsturu ilə aparılıb; nəticələrin ikisi kalkulyatorun açıq API-si ilə (/api/public/car-costs) eyni gün yoxlanıb və üst-üstə düşüb. Kalkulyatordakı tariflər 1 yanvar 2026 tarixinə görədir: gömrük rüsumu (USD/sm³), Vergi Məcəlləsinin aksiz cədvəli və 7 yaşdan böyük maşın üçün 2026 əmsalları, 18 % ƏDV, utilizasiya haqqı; məzənnə 1,70, rəsmiləşdirmə haqqı təxmini 325 AZN. Yaş «2026 − buraxılış ili» kimi götürülüb. Bütün məbləğlər təxminidir və rəsmi gömrük hesabını əvəz etmir — bu, ümumi məlumatdır, öz vəziyyətinizi rəsmi mənbədən yoxlayın. Rəsmi mənbələr: Dövlət Gömrük Komitəsi — avtomobillərin gətirilməsi, DGK-nın onlayn gömrük kalkulyatoru, Vergi Məcəlləsi (e-qanun.az).