Avtomobilin illik saxlama xərci: yanacaq, sığorta, baxış — 2026

Azərbaycanda orta ölçülü şəxsi avtomobilin illik saxlama xərci ildə 15 000 km sürüşdə təxminən 1 600–4 200 AZN arasındadır. Prayk-ın illik xərc hesablayıcısına görə 2020 buraxılışlı 2,0 litrlik benzinli maşın ildə təxminən 2 248 AZN (ayda 187 AZN) aparır və bunun 69 %-i yanacaqdır. Aşağıda altı tipik maşın üçün xərc cədvəli, hər sətrin necə hesablandığı və xərci azaltmağın yolları var.

Qısa cavab: 27 sentyabr 2026 hesabına görə ildə 15 000 km sürülən maşının cibdən çıxan illik xərci: 1,8 litrlik hibrid (2018) — ≈1 644 AZN, 2,0 litrlik dizel (2018) — ≈1 883 AZN, 2,0 litrlik benzinli (2020) — ≈2 248 AZN, 1,6 litrlik benzinli (2013) — ≈2 405 AZN, 3,5 litrlik benzinli (2015, Aİ-95) — ≈4 172 AZN, elektromobil (2023) — ≈485 AZN. Buraya icbari sığorta, texniki baxış, yanacaq və təxmini texniki xidmət daxildir; dəyər itkisi ayrıca hesablanır.

Altı tipik maşın ildə neçəyə başa gəlir?

Rəqəmlər Prayk-ın açıq car-costs hesablayıcısından 27 sentyabr 2026-da alınıb. Hamısı ildə 15 000 km yürüş üçündür, yanacaq Aİ-92 ilə (3,5 litrlik maşında Aİ-95), məbləğlər manata yuvarlaqlaşdırılıb.

Texniki baxış sütunu illik ortadır: 5–10 yaşlı maşın baxışdan iki ildə bir keçdiyi üçün 30 AZN-lik rüsumun yarısı — 15 AZN yazılıb. Cədvəldən görünür ki, xərcin əsas hissəsi dövlət ödənişləri yox, yanacaq və texniki xidmətdir: 2,0 litrlik benzinli maşında sığorta və baxış birlikdə ildə 95 AZN-dir, yanacaq isə 1 553 AZN.

Hər xərc sətri necə hesablanır?

• İcbari sığorta. Baza məbləğ 50 AZN mühərrik həcminə görə əmsala vurulur: 1 500 sm³-dək 1; 1 501–2 000 sm³ — 1,5; 2 001–2 500 — 2; 2 501–3 000 — 2,5; 3 001–3 500 — 3; 3 501–4 000 — 3,5; elektromobil üçün 1,5. Sürücünün qəza tarixçəsinə görə dəyişən bonus-malus əmsalı bu hesaba daxil deyil. İcbari sığorta ilə KASKO-nun fərqi haqqında ayrıca bələdçimiz var.
• Texniki baxış. Hesablayıcı dövlət rüsumunu 30 AZN götürür və tezliyi yaşa görə təyin edir: ilk 5 ildə baxış yoxdur, 5–10 yaşda iki ildə bir, 10 yaşdan sonra hər il. Baxış zamanı yaşa görə utilizasiya haqqı da ödənilir: 4–9 yaş — 10 AZN, 10–19 yaş — 20 AZN, 20–29 yaş — 30 AZN, daha köhnə — 40 AZN.
• Yanacaq. Sərfiyyat mühərrik həcmindən təxmin edilir (Bakı tıxacları nəzərə alınaraq): benzin üçün 4 + 2,5 × litr (1,6 l → 8 L/100 km, 3,5 l → 12,8 L); dizel bundan 20 %, hibrid 35 %, plug-in hibrid 50 % az, qazla işləyən maşın 15 % çox; elektromobil 18 kVt·s/100 km. Tariflər: Aİ-92 — 1,15 AZN/L, Aİ-95 — 1,60 AZN/L, dizel — 1,10 AZN/L, qaz — 0,65 AZN, elektrik — 0,10 AZN/kVt·s.
• Texniki xidmət. Yağ, filtr, əyləc bəndləri, təkər kimi xərclər üçün yaşa görə təxmini məbləğ: 4 yaşadək 350 AZN, 5–9 yaş 600 AZN, 10 yaşdan böyük 900 AZN; elektromobildə bunun 40 %-i.
• Dəyər itkisi cəmə daxil edilmir, çünki cibdən çıxan pul deyil. Hesablayıcı onu ayrıca göstərir: 2 yaşadək ildə 12 %, 3–7 yaş 8 %, 8 yaşdan böyük 5 %. Məsələn, 6 yaşlı 25 000 AZN-lik maşın bu qaydaya görə ildə təxminən 2 000 AZN dəyər itirir.

Yol vergisi ödənilirmi?

Hesablayıcıda ayrıca «yol vergisi» sətri yoxdur. Vergi Məcəlləsinin yol vergisi fəslinə görə bu verginin ödəyiciləri Azərbaycan ərazisinə daxil olan xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələri, həmçinin ölkədə avtomobil benzini, dizel yanacağı və maye qaz istehsal və ya idxal edən şəxslərdir. Yəni yerli qeydiyyatlı şəxsi maşın sahibi bu vergini ayrıca ödəmir — o, yanacağın qiymətinə daxildir. Bu, ümumi məlumatdır; dəqiq qaydanı Vergi Məcəlləsinin e-qanun.az-dakı mətnində yoxlayın.

Yürüş və yanacaq növü nəyi dəyişir?

Yanacaq xərci yürüşlə düz mütənasibdir, qalan sətirlər isə demək olar ki, sabitdir. 2020 buraxılışlı 2,0 litrlik benzinli maşın üzrə:

Eyni maşına Aİ-92 əvəzinə Aİ-95 tökülsə, 15 000 km-də yanacaq xərci 1 553 AZN-dən 2 160 AZN-ə — ildə təxminən 608 AZN artır. Hansı yanacağın lazım olduğunu istehsalçının təlimatından yoxlayın. Hibrid və dizel eyni yürüşdə benzinli analoqdan ildə 360–600 AZN ucuz başa gəlir, elektromobil isə ev tarifi ilə şarj edildikdə hamısından ucuzdur — amma onun alış qiyməti və şarj imkanı ayrıca məsələdir.

Təkər və ehtiyat hissələri neçəyədir?

Texniki xidmət sətri götürülüb-qoyulmuş məbləğdir; öz maşınınız üçün real qiyməti elanlardan yoxlaya bilərsiniz. Prayk-ın Şinlər bölməsində 27 sentyabr 2026-da 3 231 elan var idi. Son 300 elanın başlığında disk ölçüsü yazılanlar üzrə median elan qiyməti: R15 — təxminən 140 AZN (32 elan), R16 — təxminən 210 AZN (35 elan), R17 — təxminən 265 AZN (46 elan). Median elanları qiymətə görə düzəndə ortada qalan qiymətdir. Bu elanların bir qismi tək şin, bir qismi dəst üçündür, yeni və işlənmiş qarışıqdır — rəqəmlərə istiqamət kimi baxın. Digər hissələr Ehtiyat hissələri və aksesuarlar bölməsindədir.

İllik xərci necə azaltmaq olar?

1. Maşını seçərkən xərci də müqayisə edin. Prayk-da hər avtomobil elanının səhifəsində «İllik saxlama xərci» bloku var — həmin maşının həcminə, ilinə və yanacağına görə hesab olunur, yürüşü və Aİ-92/Aİ-95 seçimini dəyişə bilərsiniz.
2. Mühərrik həcminə diqqət edin. 2 000 sm³ həddini keçmək sığortanı 75 AZN-dən 100 AZN-ə, 3 000 sm³-dən sonra isə 150 AZN-ə qaldırır; yanacaq fərqi bundan qat-qat böyükdür.
3. Yanacağı təlimata görə seçin. Lüzumsuz Aİ-95 ildə yüzlərlə manat əlavə xərcdir.
4. Baxış ilini unutmayın. 5 yaşdan böyük maşının baxış tarixini təqvimə yazın.
5. Xaricdən gətirməyi düşünürsünüzsə, əvvəlcə gömrük rüsumu bələdçisinə və gömrük kalkulyatoruna baxın — gətirmə xərci illik xərcdən çox vaxt bir neçə dəfə böyükdür.
6. Maşının bazar dəyərini izləyin. «Maşınım neçəyə?» dəyər itkisini real elanlarla müqayisə etməyə kömək edir; seçimləri Avtomobillər bölməsində axtarın.

Tez-tez verilən suallar

Maşın saxlamaq ayda neçəyə başa gəlir?

Prayk-ın 27 sentyabr 2026 hesabına görə ildə 15 000 km sürülən 2020 buraxılışlı 2,0 litrlik benzinli maşın ayda təxminən 187 AZN, 2018 buraxılışlı 1,8 litrlik hibrid 137 AZN, 2015 buraxılışlı 3,5 litrlik benzinli maşın isə 348 AZN aparır. Dəyər itkisi buraya daxil deyil.

İcbari sığorta neçəyədir?

Hesablayıcıda 50 AZN baza məbləğ mühərrik həcminə görə əmsala vurulur: 1 500 sm³-dək 50 AZN, 1 501–2 000 sm³ üçün 75 AZN, 2 001–2 500 sm³ üçün 100 AZN, 3 001–3 500 sm³ üçün 150 AZN. Sürücünün bonus-malus əmsalı nəzərə alınmır.

Texniki baxışdan nə vaxt keçmək lazımdır?

Prayk hesablayıcısının qaydasına görə ilk 5 ildə baxış tələb olunmur, 5–10 yaşda iki ildə bir, 10 yaşdan sonra hər il keçirilir; rüsum 30 AZN, üstəlik yaşa görə 10–40 AZN utilizasiya haqqı. Dəqiq tələbləri Dövlət Yol Polisindən öyrənin.

Hibrid və ya elektromobil həqiqətən ucuz başa gəlirmi?

İllik xərcdə — bəli: eyni 15 000 km-də 1,8 litrlik hibrid ≈1 644 AZN, 2023 buraxılışlı elektromobil ≈485 AZN aparır, 2,0 litrlik benzinli maşın isə ≈2 248 AZN. Amma yekun qərar üçün alış qiymətini, batareyanın vəziyyətini və şarj imkanını da nəzərə alın.

Şəxsi maşın üçün yol vergisi ödənilirmi?

Vergi Məcəlləsinə görə yol vergisini xarici avtonəqliyyat vasitələri və yanacaq istehsal və ya idxal edən şəxslər ödəyir; yerli şəxsi maşın sahibi onu yanacağın qiyməti vasitəsilə dolayısı ilə ödəyir. Öz vəziyyətinizi rəsmi mənbədən yoxlayın.

Mənbə və metodologiya

İllik xərclər Prayk-ın açıq hesablayıcısından (/api/public/car-costs) 27 sentyabr 2026-da alınıb; həmin hesab hər avtomobil elanının «İllik saxlama xərci» blokunda da işləyir. Hesablayıcının qaydaları: icbari sığorta 50 AZN × mühərrik həcmi əmsalı; texniki baxış rüsumu 30 AZN və yaşa görə tezlik; baxışdakı utilizasiya haqqı; yanacaq — həcmə görə təxmini sərfiyyat × illik yürüş (defolt 15 000 km) × tarif (Aİ-92 1,15, Aİ-95 1,60, dizel 1,10, qaz 0,65 AZN/L, elektrik 0,10 AZN/kVt·s); texniki xidmət yaşa görə təxmini məbləğ; dəyər itkisi ayrıca. Tariflərin tarixi — 1 yanvar 2026. Real sərfiyyat, sürüş tərzi və bonus-malus nəzərə alınmır — nəticə təxminidir. Şin qiymətləri «Şinlər» bölməsinin ən təzə 300 elanından, başlığında disk ölçüsü (R15/R16/R17) olanlar üzrə, yalnız AZN qiymətləri ilə hesablanıb. Hüquqi məlumat ümumi xarakter daşıyır; rəsmi mənbələr: Vergi Məcəlləsi (e-qanun.az), Dövlət Yol Polisi.