Bazarlıq etmək qaydaları: ikinci əldə neçə faiz endirim istəmək olar

İkinci əl alış-verişdə real bazarlıq payı çox vaxt 5–10 % arasındadır, daha böyük endirim isə yalnız qiymət bazardan yuxarı olanda və ya elan uzun müddət satılmayanda mümkündür. Bunu Prayk-da satıcıların özlərinin qiymət endirmələri göstərir: 27 sentyabr 2026-da son 300 qiymət enməsində tipik (median) endirim 12,5 % idi, avtomobillərdə 7 %, satılıq mənzillərdə 9 %, smartfonlarda 9 %. Aşağıda — bazar qiymətini necə öyrənmək, neçə təklif etmək və satıcı kimi qiymətə nə qədər «bazarlıq payı» qoymaq.

Qısa cavab: əvvəlcə malın bazar qiymətini öyrənin (oxşar elanların medianı). Qiymət bazar səviyyəsindədirsə, 5–10 % endirim istəmək realdır; bazardan yuxarıdırsa, təklifi medianın ətrafında qurun; elan uzun müddət satılmırsa, daha cəsarətli ola bilərsiniz. 27 sentyabr 2026 tarixinə Prayk-da son 7 gündə 4 967 elanın qiyməti düşüb; enmələrin 61 %-i 15 %-dən az idi.

Bazarlığa başlamazdan əvvəl nəyi bilməlisiniz?

Bazarlığın əsası bazar qiymətidir. Bir elanın qiyməti heç nə demir — onu eyni modelin, eyni vəziyyətdə olan onlarla elanı ilə müqayisə etmək lazımdır. Burada əsas anlayış mediandır: oxşar elanları qiymətə görə düzəndə ortada qalan qiymət. Elanların yarısı ondan ucuz, yarısı bahadır. Orta hesabdan fərqli olaraq, median bir-iki absurd qiymətdən (məsələn, «1 AZN» yazılmış elandan) təsirlənmir.

• Elan səhifəsindəki bazar müqayisəsi. Kifayət qədər oxşar elan varsa, Prayk elanın qiymətinin bazar təklif qiymətindən neçə faiz aşağı və ya yuxarı olduğunu və müqayisənin neçə elana əsaslandığını göstərir. Ətraflı: qiymət alətləri.
• «Sərfəli» nişanı. Qiyməti oxşar elanlardan aşağı olan elanların kartında görünür. Necə hesablandığı: «Sərfəli» nişanı nədir.
• «Elanı yoxla». Elan səhifəsindəki Deal Score sətrindən açılan «Elanı yoxla» hesabatında qiymətin bazardakı yeri, qiymət tarixçəsi (ilkin qiymət, neçə dəfə dəyişib) və elanın yaşı var. Elan çoxdan dərcdədirsə, hesabat bunu ayrıca qeyd edir: uzun müddət satılmayan elanda qiymət danışığı üçün imkan ola bilər.
• Avtomobil və mənzil üçün — «Maşınım neçəyə?» və «Evim neçəyə?» alətləri oxşar elanlar əsasında təxmini dəyər verir.

Unutmayın: bütün bu rəqəmlər təklif qiymətləridir, yəni satıcıların istədiyi qiymət. Faktiki sövdələşmə qiyməti çox vaxt bir az aşağı olur — bazarlıq payı da məhz bu fərqdir.

Satıcılar qiyməti özləri nə qədər endirir?

Real endirim həddini ən yaxşı satıcıların öz davranışı göstərir. Prayk-ın qiyməti düşənlər lenti hər elanın əvvəlki və cari qiymətini tutuşdurur. 27 sentyabr 2026-da lentdə son 7 gündə qiyməti düşən 4 967 elan var idi: Mallar — 3 439, Avtomobillər — 653, Daşınmaz əmlak — 386, Smartfonlar — 374, Heyvanlar — 83. Bölmələr üzrə ən son enmələrin tipik ölçüsü belədir:

Nəticə sadədir: bahalı mallarda satıcı faizlə az, məbləğlə çox güzəştə gedir. Ölçülən maşınların enmədən sonrakı median qiyməti təxminən 8 000 AZN, satılıq əmlakın — 55 000 AZN idi; bu səviyyədə 7–9 % artıq yüzlərlə, minlərlə manat deməkdir. Ucuz mallarda (paltar, ev əşyası) faiz daha böyükdür, amma məbləğ kiçikdir: bütün bölmələr üzrə tipik endirim cəmi 30 AZN idi. Enmələrin 15 %-i 30 %-dən böyük idi — bunlar adətən ilkin qiyməti açıq-aşkar yüksək yazılmış elanlardır.

Neçə faiz endirim istəmək realdır?

Yuxarıdakı rəqəmlər satıcıların alıcı gözləmədən, öz təşəbbüsü ilə etdiyi endirimlərdir. Onlara əsaslanaraq praktik qayda belədir:

• Qiymət bazar medianı səviyyəsindədir — 5–10 % endirim istəyin. Maşında və mənzildə daha çox 5–7 %, ucuz əşyada 10–15 % real ola bilər.
• Qiymət bazardan yuxarıdır — endirimi faizlə yox, medianla əsaslandırın: «oxşar elanlar təxminən bu qiymətədir». Elan səhifəsində qiymət bazar medianından ən azı 5 % yuxarı olanda Prayk özü mediana yaxın yuvarlaq təklif məbləğini göstərir və «Təklif yaz» düyməsi ilə satıcıya hazır mesaj açır.
• Qiymət artıq bazardan aşağıdır («Sərfəli» nişanı var) — böyük endirim istəmək elanı itirmək riskidir. Kiçik güzəşt və ya bonus (çatdırılma, aksesuar) istəyin.
• Elan uzun müddət satılmır və ya qiyməti artıq bir neçə dəfə düşüb — satıcı razılaşmağa daha hazırdır. Qiymət tarixçəsinə elan səhifəsindəki «Elanı yoxla» hesabatında baxın.

Yarı qiymətinə təklif etməyin: bu, satıcını incidir və söhbəti bitirir. Həddən artıq ucuz satılan mal isə özü sual doğurmalıdır — belə hallarda fırıldaq sxemləri bələdçimizə baxın.

Bazarlığı necə aparmalı?

1. Əvvəl malı yoxlayın, sonra qiymət danışın. Cızıq, batareya vəziyyəti, yürüş, təmir izləri — hər real qüsur endirim üçün əsasdır. Qüsursuz malda endirim istəmək üçün yalnız bazar arqumentiniz qalır.
2. Konkret rəqəm deyin. «Son qiymət neçədir?» sualı satıcını elandakı qiyməti təkrarlamağa sövq edir. «850 AZN-ə razısınızsa, bu gün götürürəm» daha yaxşı işləyir.
3. Arqumentiniz olsun. «Eyni modelin median qiyməti 800 AZN-dir», «batareya 78 %-dir, dəyişməli olacağam» — rəqəmli və yoxlanıla bilən səbəb.
4. Tezlik və nağd hazırlıq da dəyərdir. «Bu gün gəlib götürürəm» satıcı üçün əlavə güzəştə dəyər.
5. Görüşdən əvvəl razılaşın. Qiyməti yazışmada razılaşdırın ki, yerində sürpriz olmasın; amma ödənişi malı yoxladıqdan sonra edin.
6. Nəzakəti saxlayın. «Yox» cavabı alanda təşəkkür edin — bir həftə sonra satıcı özü yazıb razılaşa bilər.

Satıcı qiymətə nə qədər bazarlıq payı qoymalıdır?

Satırsınızsa, alıcının endirim istəyəcəyini əvvəlcədən nəzərə alın. Elanı bazar medianından 5–10 % yuxarı yerləşdirmək bazarlıq üçün yer qoyur, amma daha çox — alıcının elanı ümumiyyətlə açmamasına səbəb ola bilər: bazar müqayisəsində «bazardan yuxarı» qeydini alıcı da görür. Qiymət təyin etmək haqqında ətraflı: bazar qiyməti göstəricisi və elanla tez satmaq üçün 10 strategiya.

• Minimum qiymətinizi əvvəlcədən müəyyən edin və ondan aşağı düşməyin.
• Elanda «razılaşma var» yazırsınızsa, bir neçə faiz güzəştə hazır olun.
• Qiyməti endirəcəksinizsə, bir dəfə, hiss olunan addımla endirin: Prayk-da 5 %-dən kiçik enmə qiyməti düşənlər lentinə düşmür, hiss olunan endirim isə həm lentdə görünür, həm də elanı favoritlərə əlavə edənlərə «ucuzlaşdı» bildirişi gedir.

Tez-tez verilən suallar

İkinci əl malda neçə faiz endirim istəmək normaldır?

Qiymət bazar səviyyəsindədirsə, 5–10 %. 27 sentyabr 2026-da Prayk-da satıcıların öz qiymət enmələrində median avtomobillərdə 7 %, satılıq mənzillərdə 9 %, smartfonlarda 9 % idi — alıcının istədiyi endirim də təxminən bu çərçivədə real görünür.

Bazar qiymətini haradan bilim?

Elan səhifəsindəki bazar müqayisəsindən (qiymət oxşar elanların təklif qiymətindən neçə faiz fərqlənir), elan səhifəsindən açılan «Elanı yoxla» hesabatından, maşın və mənzil üçün isə «Maşınım neçəyə?» və «Evim neçəyə?» alətlərindən.

Maşın alarkən bazarlıq necə olur?

Maşında faizlə güzəşt kiçik, məbləğlə böyükdür: ölçülən maşın elanlarında tipik enmə 7 % və ya təxminən 700 AZN idi. Endirimi texniki baxışda tapılan qüsurlar və eyni il/yürüşlü maşınların medianı ilə əsaslandırın.

Satıcı «son qiymətdir» yazıbsa, yenə də təklif edim?

Nəzakətlə edə bilərsiniz, xüsusən qiymət bazardan yuxarıdırsa və ya elan çoxdandır dərcdədirsə. Amma qiymət artıq bazardan aşağıdırsa, böyük endirim istəməyin mənası yoxdur.

Qiymətin düşməsini gözləmək sərfəlidirmi?

Bəzən. Elanı favoritlərə əlavə etsəniz, qiymət ən azı 5 % düşəndə bildiriş alarsınız; elan səhifəsindəki «Elanı yoxla» hesabatında isə öz hədəf qiymətinizi yaza bilərsiniz. Risk — elanın bu müddətdə başqasına satılmasıdır. Ətraflı: qiymət düşməsini izləmək bələdçisi.

Mənbə və metodologiya

Rəqəmlər Prayk-ın açıq API-sindəki «Qiyməti düşənlər» lentindən 27 sentyabr 2026-da götürülüb. Lent hər elanın əvvəlki qüvvədə olan qiymətini cari qiyməti ilə müqayisə edir; 5 %-dən kiçik, 60 %-dən böyük (adətən yazı xətası) və 5 AZN-dən az enmələr, həmçinin dərcdən çıxmış elanlar daxil edilmir. Bölmə sayları son 7 gün üçündür. Seqment statistikası hər seqmentdə ən son enmələr üzrə hesablanıb: bütün bölmələr — 300 enmə, Avtomobillər bölməsindən başlığında buraxılış ili olan 60 maşın elanı (ehtiyat hissələri çıxılıb), Daşınmaz əmlak bölməsinin 120 enməsi başlığa görə satış (84) və kirayə/icarə (36) kimi bölünüb, Smartfonlar — 60 enmə. Median enmələri faizə görə düzəndə ortada qalan dəyərdir, «yarısı» sütunu 25–75-ci faizlər arasıdır; məbləğ medianı AZN ilə qiymətlənmiş elanlar üzrədir. Bunlar satıcıların elandakı qiyməti endirməsidir, faktiki sövdələşmə qiyməti deyil; bazarlıqla razılaşdırılan son qiymət platformada qeydə alınmır.