«VIN ilə yoxla»: 17 simvoldan nə oxunur, rəsmi reyestrlər nə verir və Prayk-dakı elan izi

«VIN ilə yoxla» səhifəsi 17 simvolluq ban nömrəsindən maşının kimliyini açır: istehsalçı, ölkə, model ili; ABŞ və ya Avropa bazarı maşınında model və mühərrik; ABŞ maşınında geri çağırmalar; üstəlik bu VIN-lə Prayk-dakı elanlar və oxşar maşınların qiyməti. Pulsuzdur, qeydiyyat istəmir. Bu yazı alıcı üçün bələdçidir: nə yazmalı, nəticədə nəyə baxmalı və səhifənin nəyi yoxlamadığını bilməli.

Addım 1 — VIN-i yaz

VIN texniki pasportda, ön şüşənin aşağı sol küncündə və sürücü qapısının dirəyindədir. Prayk-da yoxlamanı üç yerdən başlamaq olar: «VIN ilə yoxla» səhifəsinin qutusundan; saytın axtarış zolağından — sorğu VIN-ə oxşayanda nəticələrin üstündə «Sorğu VIN koduna oxşayır» sətri və keçid düyməsi çıxır; elan səhifəsindən — satıcı «VIN» sahəsini doldurubsa, həmin sətir birbaşa nəticəyə aparır. Yazılış sərbəstdir: boşluq və defis silinir, kiçik hərf böyüyür. VIN-də I, O və Q hərfləri olmur — belə hərf yazsanız, sistem onu 1 və 0 ilə əvəz edib bunu bildirir; sənədlə tutuşdurun.

Addım 2 — 17 simvolun açılışını oxu

Nəticə səhifəsində VIN üç bloka bölünmüş görünür. 1–3-cü simvollar (WMI) istehsalçı və ölkədir — Prayk-ın cədvəlində dünya üzrə 2 mindən çox istehsalçı kodu var, Çin zavodları daxil. 4–9-cu simvollar model, ban və mühərrik təsviridir, 9-cu simvol yoxlama rəqəmidir. 10–17-ci simvollar model ili, zavod kodu və sıra nömrəsidir. Bilinməyən sahə sadəcə göstərilmir, uydurma rəqəm yazılmır.

İki sətri düzgün oxumaq vacibdir. Yoxlama rəqəmi Şimali Amerika və Çin maşınlarında məcburidir: orada «düz çıxmır» yazısı demək olar həmişə səhv köçürülmüş VIN deməkdir. Avropa, Koreya və Yaponiya daxili bazar maşınlarında bu simvol sərbəstdir, «tətbiq olunmur» nəticəsi xəta deyil. Model ili 10-cu simvoldan oxunur, amma Mercedes, BMW, Toyota, Renault və Peugeot/Citroën-in Avropa VIN-ində bu mövqe il deyil: belə maşında «Model ili» sətri boş qalır, əvəzində Avropa reyestrindən «Tip təsdiqi illəri» (məsələn, 2003–2010) göstərilir.

Addım 3 — rəsmi reyestrlərin verdiyinə bax

Model və texniki göstəricilər iki açıq dövlət reyestrindən gəlir. ABŞ bazarı maşınında NHTSA (ABŞ Milli Yol Hərəkəti Təhlükəsizliyi İdarəsi) reyestri modeli, komplektasiyanı, ban növünü, mühərrik həcmini və gücünü, sürətlər qutusunu, ötürücünü və zavodu qaytarır; yanında həmin model ili üçün elan olunmuş geri çağırma kampaniyalarının sayı və ilk 15-nin mətni (ingiliscə) gəlir — məsələn, 2003-cü il Honda Accord üçün reyestr 24 kampaniya göstərir. Siyahı model ili üzrədir; konkret maşında təmirin edilib-edilmədiyini yalnız rəsmi servis deyə bilər. Markalar üzrə geri çağırma mənzərəsini ayrıca yazmışıq.

Avropa bazarı maşınında İsveçrə tip təsdiqi reyestri (ASTRA) işləyir: VIN maskası ilə modeli, mühərrik həcmini, gücü, silindr sayını, sürətlər qutusunu, ötürücünü və təsdiq illərini verir. Prayk-da bu reyestrin 211 markaya aid 19 mindən çox VIN maskası və 49 minə yaxın modifikasiya sətri yüklüdür, cavab dərhal gəlir. Almaniya yığımı bir E-Class üçün nəticə belədir: E 240 4MATIC, 2,6 L, 6 silindr, 177 a.g., avtomat, tam ötürücü, sedan, təsdiq illəri 2003–2010. Yalnız Koreya, Çin, Rusiya və ya Körfəz daxili bazarı üçün yığılmış maşın hər iki reyestrdən kənarda qala bilər — onda marka, ölkə və (kodlaşdırılıbsa) il qalır, model isə həmin VIN-lə Prayk-da elan varsa, satıcının yazdığından götürülür. Hansı mənbənin işlədiyi nəticənin altındakı «Mənbələr» sətrində yazılır.

Addım 4 — Prayk-dakı izə və qiymətə bax

Səhifənin Prayk-a məxsus hissəsi elan izidir: bu VIN-lə aktiv elanlar kart kimi, əvvəlki elanlar «Elan tarixçəsi» cədvəlində dərc anındakı qiymət və yürüşlə görünür — elan silinəndən sonra da. Eyni maşın bir neçə elanda çıxırsa, qiymətləri tutuşdurun; sonrakı elanda yürüş əvvəlkindən 1 000 km-dən çox azdırsa, səhifə sayğacın geri çəkilməsi ehtimalı barədə qırmızı xəbərdarlıq verir. Dürüst olaq: satıcılar VIN sahəsini hələ az doldurur, ona görə çox VIN üçün bu blok boş gəlir — elan yerləşdirəndə VIN yazan satıcı alıcıya əvvəlcədən yoxlama imkanı verir.

Altda «Oxşar elanlar» var: eyni marka və model, yaxın illər (±1–2 il; ilsiz Avropa VIN-ində tip təsdiqi illəri), 8 kart və median təklif qiyməti — median yalnız ən azı 5 müqayisə elanı olanda göstərilir. Həmin E-Class ailəsi üçün 6 oktyabra 460 elan və 15 800 ₼ median çıxır; müqayisə bazası avtomobillər bölməsinin təxminən 100 min elanıdır. «Faydalı alətlər» blokundan «Maşınım neçəyə?» forması VIN-dən oxunan marka, model, il, mühərrik və bazarla dolu açılır (alət haqqında yazı), yanında qeydiyyat rüsumu və gömrük kalkulyatorları durur.

Nəyi yoxlamır. Bu səhifə ödənişli tarixçə hesabatı deyil: qəza, zədə, girov, həbs, oğurluq və auksion tarixçəsi burada yoxlanmır, sayğacın real yürüşü təsdiqlənmir. Alqı-satqıdan əvvəl rəsmi yoxlama və baxış mütləqdir — sırasını maşın almazdan əvvəl yoxlama yazısında vermişik, vuruq və rənglənmənin qiymətə təsirini ayrıca hesablamışıq. Zəncir belədir: nömrənin kodu → region, nömrə ilə axtarış → eyni maşının digər elanları, VIN → maşının kimliyi və tarixçəsi, «Nömrəni yoxla» → satıcının nömrəsi haqqında siqnallar. Prayk vasitəçidir, rəsmi reyestr deyil.